Dyskryminacja – a co to?

Dyskryminacja kojarzy nam się różnie – z nietolerancją, niesprawiedliwym traktowaniem, uprzedzeniami, uznawaniem osób innych od nas za gorsze.

Gdy poruszyliśmy ten temat po raz pierwszy na warsztatach, wcale nie było dla nas wszystkich takie oczywiste, czym jest to zjawisko. Dyskusje i ćwiczenia dramowe pomogły nam zrozumieć, co to jest dyskryminacja, skąd się bierze i jakie niesie za sobą skutki.

Spojrzenie z innej perspektywy

Na warsztatach podczas ćwiczenia „Kroki” wcielaliśmy się w różne postacie i wyobrażaliśmy sobie ich życie. To ćwiczenie posłużyło nam w dyskusji o różnicach między ludźmi i o tym, jakie cechy mogą stać się przyczyną dyskryminacji.

Jest ich naprawdę sporo – m.in.:

• płeć
• orientacja seksualna
• wiek
• niepełnosprawność
• religia/wyznanie
• przekonania polityczne i inne
• kolor skóry
• narodowość
• pochodzenie etniczne
• pochodzenie społeczne
• sytuacja materialna
• urodzenie

Czy dyskryminacji może nie być?

Zastanawialiśmy się także, czy możliwy jest świat, w którym wszyscy się tolerują. Mamy przecież różne poglądy, systemy wartości i czasem nie da się ich tak łatwo ze sobą pogodzić. Żeby łatwiej to wszystko zrozumieć pisaliśmy na kartkach metafory dyskryminacji, odnosząc się do naszych osobistych doświadczeń i punktu widzenia.

Prześledziliśmy jak powstaje mechanizm dyskryminacji i jakie niesie skutki.

Przyczyną dyskryminacji są stereotypy i uprzedzenia funkcjonujące w społeczeństwie. Stereotypy (utarty sposób myślenia) powodują powstawanie uprzedzeń (postawa odrzucania kogoś/czegoś bez racjonalnych powodów)a te z kolei wiodą do dyskryminacji (konkretnych działań, zachowań skierowanych przeciwko innym ludziom).

stereotyp	→	uprzedzenie	→	dyskryminacja
↓		↓		↓
Wszyscy muzułmanie to terroryści. Uważam tak po zamachach 11 września 2003 r. Jednakże nigdy w życiu nie spotkałem muzułmanina.		Nie chcę mieć nic wspólnego z muzułmanami, bo wszyscy są terrorystami.		Potępiam i odrzucam wszystkich muzułmanów.

Skutkiem dyskryminacji jest wykluczanie osób czy grup, które czują się odrzucone i gorsze od innych. Powoduje to różne konsekwencje – np. strach, niskie poczucie własnej wartości, niechęć do grupy, z której się pochodzi.

Rodzaje dyskryminacji

Dyskryminacja może dotykać nas w różny sposób - dlatego dzielimy ją na dwa rodzaje.

• bezpośrednia – to sytuacja gdy osoba/grupa osób traktowana jest mniej przychylnie niż inni w porównywalnej sytuacji wyłącznie z powodu danej cechy np. niższe płace dla kobiet na danym stanowisku pracy przy takich samych wymaganiach i obowiązkach ja w stosunku do mężczyzn (dyskryminacja ze względu na płeć)
• pośrednia – to sytuacja, gdy przepisy, zasady, zachowania stosowane pozornie wobec wszystkich osób w sposób szczególny dotykają konkretną grupę społeczną i, sprawiają jej trudności – a nie są uzasadnione np. nieprzyjmowanie do szkoły dzieci uchodźców (dyskryminacja ze względu na pochodzenie)